به نام خدا

نمی خوام شلخته باشم! باید چکار کنم شلخته نباشم؟

وارد آپارتمان شدم اصلا” باورم نمی شد، باید با پا وسایل را می زدم کنار که بتوانم دنبال صاحبخانه حرکت کنم. البته او با چنان مهارتی در آن شلوغ بازار حرکت می کرد که اصلا” پایش به چیزی نمی خورد. بالاخره رسیدیم به کاناپه ای که بالای سالن زیر پنجره گذاشته شده بود. خوشحال شدم گفتم می نشینم و بعد از این راهپیمایی سخت استراحت می کنم، اما چشمتان روز بد نبیند روی مبل هم پر آت و آشغال و پوست تخمه و میوه خشک شده ونیم خور و کاغذ و لباس بود.

خلاصه همه را با دستم جمع کردم یک طرف و آشغال ها را ریختم روی یک سینی که همان نزدیکی بود و لباسها را هم انداختم روی مبل بغلی. نفس راحتی کشیدم به تصور اینکه دیگر تمام شده اما یکهو چشمم به صف مرتب و طولانی مورچه هایی افتاد که از کناره مبل راه گرفته بودند و مثل سربازان که قدم رو می روند منظم حرکت می کردند و … .

دوستم که دختر بسیار خوب و خونگرمی است گفت:  می بینی نگار به چه روزی افتادم؟ و با دستش به دوروبر اشاره کرد. حالا که خودش سر صحبت راجع به اوضاع را باز کرده بود منهم وقت را غنیمت شمردم و گفتم: آره ستاره جون می بینم. می خوای راجع بهش صحبت کنیم و خلاصه مهمانیمان تبدیل شد به یک جلسه مشاوره که به مدت بیش از ۳ ماه هر هفته یک بار تکرار می شد و هر سری ستاره چندین کار و تکلیف داشت برای انجام دادن.

خبر خوب اینکه حالا وقتی می روم به آپارتمان ستاره دیگر نیاز نیست از راه صعب العبور بگذرم. ستاره دیگر شلخته نیست، البته ماجرایی داره که چون اینجا جاش نیست ازش می گذرم. پس برویم سراغ اینکه شلختگی چیست و چرا بعضیها شلخته هستند و چطور می شود شلخته نبود.

چی می شه که بعضی ها شلخته می شن

و بعضی ها مرتب  از آب در میان؟

تفاوتهای فردی را حتما” خیلی راجع بهش شنیدین. همه آدمها قطعا” یک جور نیستند و با هم فرق دارند. بعضیها شلخته هستند و بعضی شلخته نیستند و بسیار هم مرتب هستند. اما جالب است بدانید که حتی شلخته ها هم با هم فرق دارند. دیوید فریمن یکی از نویسندگان کتاب جالب بی نظمی عالی افراد شلخته و بی نظم را به ۵ دسته تقسیم کرده است:

  • توده درست کن ها : کسانی که معمولا” بسیار فعال با قدرت درک خوبی هستند و خیلی هم آرامند. اینها نظم در بی نظمی دارند. درست است که همه چیز را می ریزند ولی براساس اهمیت روی هم قرار می گیرد یعنی آنهایی که مهمتر است روی رو می اندازند که هر وقت خواستند راحت بردارند.
  • چپاننده ها : کمد اینها مثل کمد آقای ووپی است که همه چیز داخل آن پیدا می شود. حال این افراد درست مثل کمدشان است تا وقتی در کمد بسته است چیزی دیده نمی شود اما همینکه باز شد معلوم می شود که وای چه خبر است. درون و بیرون اینها هم اینقدر متفاوت است یعنی ظاهرا” بی خیال ولی درونشان شلوغ. اصلا” شاعر این شعر را برای این گروه سروده است که : درون من خسته دل ندانم کیست         که من خموشم و او همیشه در غوغاست
  • مخفی کارها : ظاهر اینها مرتب ولی همیشه یک جایی در اتاق یا کشوی میز یا کیفشان هست که شخصیت شلخته اینها داخل آن مخفی شده است. اینها سیاستمداران خوبی می شوند شلختگی ها و زشتی ها را بخوبی مخفی می کنند.
  • بریز و بپاش ها : اصلا” هیچ چیز برایشان مهم نیست. هر جایی هر چیزی را که بخواهد می خورد، می ریزد و بلند می شود و می رود. فقط هم نسبت به وسایل خودش اینطور نیست و برایش اصلا” مال من و تو ندارد.
  • انفجاری ها : همیشه بهم ریخته اند و یکهو یک روز بلند می شوند و کامل همه چیز را مرتب می کنند و می رود دوباره تا سری بعد که به سرش بزند و باز بخواهد که کار کند و دور و برش را مرتب کند. دلیل این رفتارهای ناگهانی و مرتب کردنهای یکهویی آنها عذاب وجدانشان است و همیشه خود را گناهکار می دانند ولی باز هم تنبلی می کنند و روز از نو تنبلی و شلختگی هم از نو.

جدا از این دسته بندی اگر از دیدگاه طرحواره ها یا همان قالبهای فکری شلختگی را بررسی کنیم، افرادی که اینطور شلخته و بهم ریخته هستند کسانی هستند با طرحواره خویشتن داری و خودانضباطی ناکافی. افرادی با این طرحواره اکثر اوقات بدقول هستند. کارهایشان دقیقه نودی است و … البته اینها اگر بخواهند تسلیم طرحواره شان نشوند واکنش کاملا” برعکس ممکن است نشان دهند و افرادی بشوند با وسواس بیش از حد، خیلی سروقت و ریز به ریز میلی متری زندگیشان را برنامه ریزی می کنند.

روانشناسی راجع به شلختگی چه نظری داره؟

همانطور که گفتم شلختگی نشانه یک طرحوره است و همانطور که می دانید طرحواره ها در کودکی ساخته می شود بجز یک طرحواره انزوای اجتماعی. پس آنچه که مسلم است شلختگی مربوط به نوع تربیت خانوادگی دارد.

عامل دیگری که منجر به شلختگی می شود افسردگی است. فردی که دل و دماغ نفس کشیدن ندارد انتظار بیهوده ای خواهد بود اگر بخواهیم که او به وضعیت اتاقش و یا سر و وضعش توجه کند. البته همینجا بگویم که بعضی افراد شلخته ظاهر مرتبی دارند چون موقعیت اجتماعیشان آنها را مجبور می کند که مرتب باشند.

ضمنا” شلختگی هم مثل خیلی مسائل دیگر که در رابطه با انسان است نسبی می باشد. چون برای یکی ممکن است ست نبودن لباسها با هم نشانه شلختگی باشد و برای دیگری فقط کثیف یا پاره بودن لباس نشانه شلختگی است. البته بعضی افراد که دیگر شورش را درآورده اند بس که بهم ریخته اند جای هیچ شکی برای تشخیص شلختگی نمی گذارد.

شلختگی هم مانند هر کار دیگری هم می تواند از طریق یادگیری صورت بگیرد و هم می تواند ناشی از ارث باشد. ولی حتی درجه ای ارثی بودن آن باعث نمی شود که کسی حتما” شلخته شود. یعنی یادگیری بیشتر می تواند موثر باشد تا ژن.

 شلخته ترین خونواده معروف؟

می خواهم شلخته ترین خانواده را معرفی کنم که کمی به خودتان امیدوار شوید. مادر می گوید که هیچ لباسی از فرزندانش را از بچگی دور نیانداخته و همه آنها و اسباب بازیهایشان تلنبار شده است داخل خانه و قطعا” با اینهمه وسایل نمی شود نظافت کرد و اینطور می شود که بعد از سالها تبدیل می شوند به شلخته ترین خانواده در کل دنیا.

چکار کنیم که شلخته نباشیم؟

 اگر واقعا” خسته هستید از اینهمه شلختگی و دلتان می خواهد که در خانه ای مرتب و آرامش بخش زندگی کنید این راهکارهای ساده ای را که می گویم انجام دهید.

  • پذیرش اینکه شلخته هستی ولی دیگر نمی خواهی شلخته باشی.
  • تعهد دادن به خود و دیگری که با قبل فرق می کنی و مرتب کارها را انجام می دهی
  • برنامه ریزی داشته باشید که نسبت به چه کارهایی شلخته هستید و مورد به مورد آنها را بررسی کنید که به چه شکلی می توان انجام داد.
  • تلقین مثبت به خود و اینکه می توانی مرتب باشی و بلند گفتن و نوشتن و در جاهای مختلف یادآوری کردن که فلان وسیله جایش فلان جاست و …
  • خلاقیت نسبت به استفاده های متفاوت از وسایل و کار را به شکل تفریح در آوردن.

2 دیدگاه ها

  1. اميد روشنگر گفت:

    سلام
    چقدر از خوندن این مطلب خوشحالم. به نظرم خیلی عالی بود.

  2. davari گفت:

    به خودم امیدوار شدم
    باشد که دیگر اینطوری نباشم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *