چه می کنید با اوقات فراغت تابستان؟

” چه می کنی با تابستون؟ ” اولین سوالی که معمولا” بزرگترهای فامیل از کوچکترها می پرسند. اولین سوالی است که وقتی دوستها یک مدت همدیگر را ندیده اند از هم می پرسند! خلاصه کاربردهای زیادی دارد و سر صحبت را باز می کند. بعد از اینکه کمی از داغی هوا گله و شکایت کردند بالاخره می رسند به اینکه چه کارهایی می خواهند در این تابستان انجام بدهند.

11

اوقات فراغت به چه اوقاتی می گویند؟

اوقات فراغت به وقتهای بیکاری و زمانهایی که فرد کاری برای انجام دادن ندارد و مجال و فرصت دارد می گویند. البته اصلا” منظور این نیست که در اوقات فراغت نباید کاری انجام داد، بلکه نباید کاری که به معنای وظیفه و مسئولیت است و باید انجام دهد باشد.

 

معنای واقعی اوقات فراغت

اوقات فراغت زمانی است که افراد به هر فعالیت و سرگرمی و کاری که با شوق و ذوق و از روی علاقه و رغبت به آن مشغول می شوند.

البته این روزها دیگر اوقات فراغت صرفا” به تفریح و سرگرمی نمی گذرد و بسیاری از دانش آموزان در تابستان درس می خوانند و چون این درس خواندن در تابستان از روی علاقه و ذوق برای آماده شدن توانایی تست زدن و در نتیجه موفق شدن در کنکور می باشد پس با تعریف کلی از اوقات فراغت جور در می آید. خداوکیلی حالا که بچه ها انتخاب کرده اند که در تابستان درس بخوانند حداقل مشاوران عزیز و مدیران و دبیران نازنین طوری برنامه ریزی بکنید که نه سیخ بسوزد و نه کباب.

بچه ها با برنامه های مدرسه و خانواده ها خود را هماهنگ کرده اند و خیلی هایشان در واقع برای محقق کردن آرزوی پدر و مادر و افزایش رتبه مدرسه دارند فعالیت می کنند.  لااقل این برنامه ریزی در تابستان را که از چند سال قبل مد شد را طوری انجام دهید که در عین حالی که بچه ها به درس و مشق و تستهایشان می رسند فراموش نکنند که انسان هستند و نیاز به تفریح، لذت و استراحت هم دارند. همانطور که باید انگیزه و هدف برای پیشرفت داشته باشند به همان شکل هم باید خود را دوست داشته باشند و به فکر سلامت جسمی و روحی خود هم باشند.

متولیان پر کردن اوقات فراغت چه کسانی هستند؟

قدیمترها پولدارها برای پرکردن اوقات فراغتشان راههای مختلفی داشتند مثل مسافرت، مهمانیهای مختلف، شکار و …. ولی طبقه فقرا اگر زمان خیلی کوتاهی را در طول روز پیدا می کردند که کار و وظیفه ای نداشتند آن را در خانه و همراه با خانواده می گذراندند ولی امروز دیگر شرایط فرق کرده است و اوقات فراغت درد مشترک همه مردم شده است و چگونه گذراندن آن را خیلی از اوقات دیگرانی برعهده دارند که به اینکار صرفا” به چشم یک تجارت نگاه می کنند.

تجارتی بسیار سودآور برای کسانی که ادعای مدیریت فرهنگی جامعه را دارند. اوقات فراغت اگر برای کسانی که باید این اوقاتشان را پر کنند آب ندارد برای برخی از آنها که خود را مسئول پر کردن این اوقات می دانند نان دارد. فقط کافیست یک سر به کلاسهای کنکور، کلاسهای تقویتی بزنید.

واقعا” مسئولیت واقعی گذراندن این اوقات بسیار باارزش که دیگر برای خود یک ارزش ذاتی پیدا کرده چه کسانی و چه سازمانهایی هستند. متاسفانه تا جایی که شواهد نشان می دهد هیچ برنامه طولانی مدت و کوتاه مدتی که با ویژگیهای اوقات فراغت هماهنگ باشد که هیچ، حداقل نزدیک هم باشد وجود ندارد.

ویژگیهای برنامه هایی برای پرکردن اوقات فراغت

برنامه هایی که برای این ایام که به صورت ویژه و مخصوصا” برای دانش آموزان در تابستان است مناسب است باید چندین خصوصیت داشته باشد که پس از گذراندن آن بتوان گفت که زمان به خوبی گذشت :

  1. متنوع و جذاب باشد
  2. شامل یادگیری حرفه یا هنری بشود
  3. آموزشی باشد که شامل مهارتهای ضروری زندگی برای فرد و مخصوصا” دانش آموز باشد.

بعضی مهارتها هستند که زمان خاصی در جریان رشد فرد باید به آنها برسد وگرنه بعد از آن یا غیرممکن و یا حداقل خیلی سخت می شود. مثل یادگیری زبانهای مختلف غیرمادری با تلفظ صحیح و نزدیک به اصل که اگر در کودکی و نوجوانی یادگرفته شود هم سریعتر و هم با تلفظ زیباتری خواهد بود. یعنی بین سن ۱۰ تا ۱۵ یا ۱۶ سالگی وقت طلایی برای یادگیری زبان می باشد و بعد از آن نه اینکه نمی شود بلکه سخت می شود و کیفیتش کمتر می شود.

بازهم متاسفانه به علت نبود متولی مشخص و نبود برنامه ریزی مناسب و اصولی و کارشناسی شده که براساس واقعیتهای هر گروه سنی و نیازهایشان تهیه شده باشد یا شاهد از بین رفتن این فرصتهای ناب هستیم و یا هر خانواده ای که دستش به دهنش رسید و یا دغدغه این مسائل را داشت از آن استفاده می کند.

چه کسانی اوقات فراغت دارند؟

به محض اینکه اسم اوقات فراغت می شود بیشتر افراد تصویری از دانش آموزان کوچک و بزرگ به ذهنشان می رسد که در تابستان مانده اند عاطل و باطل که نمی دانند با این تعطیلات سه ماهه طولانی مدت تابستانی چه بکنند.

در صورتی که مسئله این است: همیشه اوقات فراغت شامل مدت طولانی مثل سه ماه تابستان نمی شود و همه افرادی که به دنبال پرکردن اوقات فراغتشان هستند دانش آموز نیستند. فرد یا افرادی هستند که می خواهند بعد از یک روز کاری و هشت ساعت کار کردن حالا اوقات فراغتی را که دارند به شکلی بگذراند که بعد احساس نکنند وقتشان را هدر داده اند.

خانمهای خانه داری هستند که بعد از انجام کارهای خانه فرصت اضافه ای دارند که می خواهند به بهترین شکل از آن استفاده کنند.

نجار، بنا و کارگری است که بعد از یک روز که سخت کار فیزیکی و بدنی کرده است نیاز دارد که زمان آسایشی داشته باشد.

استاد دانشگاهی است که کلی از صبح با مسئولین دانشگاه و دانشجویانش بحث فکری داشته است و حالا آمده خانه و نیاز دارد که زمانی برای تمدد اعصاب و راحت شدن فکرش داشته باشد ولی به طریقی که هدر دادن حساب نشود.

اگر بخواهم مثال بزنم می شود مثنوی هفتاد من. فقط همین بس که بدانیم به تعداد افراد اجتماع اوقاتی وجود دارد به اسم اوقات فراغت که باید به بهترین روش ممکن گذرانده شود که احساس پوچی به شخص ندهد و از آنجا که متولی خاصی برای این مسائل وجود ندارد هر فرد خودش مسئولیت پرکردن این اوقات بسیار ارزشمند می باشد. بنابراین مسئله ای که خیلی باید مورد توجه قرار بگیرد مدیریت زمان در زندگی است.

13

مدیریت زمان چیست؟

مدیریت زمان همان چیزی است که از افراد موفق بپرسی کاملا” با آن آشنا هستند و از افرادی که دائما” عقب هستند بپرسی شاید بدانند چیست ولی می گویند که نمی توانند آن را در زندگی خود رعایت کنند. این افراد اگر یک دلیل برای تمام شکستها یا عقب ماندنهای خود از اهدافشان را بخواهند بگویند این است: عدم مدیریت زمان در زندگی.

تا صحبت از مدیریت زمان می شود یک عده فکر می کنند که باید کاغذ و قلم دست بگیرند و برای ثانیه ثانیه زندگیشان برنامه ریزی کنند. در صورتیکه مقصود از مدیریت زمان یعنی اینکه بدانی چه وقت، چه کاری را بکنی، همین! بعضی کارها مهمتر هستند و بعضی کارها را می توان زمان دیگری انجام داد یعنی کمتر مهمند.

مثلا” دانش آموزی که سال دیگر کنکور دارد و می خواهد برنامه ریزی کند که در تابستان درس بخواند، براساس اینکه چه رشته ای را می خواهد انتخاب کند کتابهایش را مشخص می کند. مرحله بعد این است که براساس اینکه هرکدام چه ضریبی دارند آنها را مشخص می کند. در جایی هم به این مسئله توجه می کند که مثلا” اکثر دانش آموزان فلان درس را کم می زنند و اگر او بتواند حتی یک سوال بیشتر جواب دهد رتبه اش خیلی بهتر می شود و یا اینکه فلان درس برایش خیلی آسان است و با یک دور بیشتر خواندن می تواند درصد بیشتری از سوالات را درست بزند و … . همینطور فاکتورها و ملاک های بیشتر و بیشتری را مشخص می کند و بعد تصمیم می گیرد که خب در این تابستان که نمی تواند همه کتابها را بخواند پس بهتر است فلان کتاب و فلان کتاب را بخواند و تستهایشان را بزند.

با این مدیریت زمان دانش آموزان می توانند به راحتی تابستان و اوقات فراغت خود را برنامه ریزی کنند تا به هدفشان که قبولی در کنکور است برسند. البته باز هم می گویم یکی از قسمتهای مهم هر برنامه ریزی توجه مناسب به تفریح و استراحت آن هم هست و مخصوصا” برنامه های تابستان چون زمان تفریحات خانوادگی، مسافرتها و دید و بازدیدهاست.

گرچه این سالها می بینیم که تمام برنامه های خانواده ها تحت تاثیر برنامه کنکور و آزمون مدارس تیزهوشان و المپیادها و … بچه هایشان قرار گرفته است. معلوم نیست این همه اصرار برای کار سخت چرا باید باشد؟ جواب همه هم این است که: “با این کار می تونه زندگی خوبی رو برای خودش بسازه و خوشبخت بشه “. غافل از اینکه زندگی فقط همین نیست و این بچه ها نیاز به مهارتهای ضروری دیگری هم برای خوشبخت بودن دارند. مهارتهایی مثل ارتباط با دیگران، در حال زندگی کردن و قدر هر لحظه را دانستن! ولی متاسفانه نه در مدارسمان به این مساله توجه می شود و نه توسط پدر و مادرها!

بیایید زندگی کنیم و مهارت درست زندگی کردن را به فرزندانمان هم یاد بدهیم.

خودمان را دوست داشته باشیم که بتوانیم دیگران را هم دوست داشتنی ببینیم.

 

1 دیدگاه

  1. علی بهرام پور گفت:

    بسیار عالی
    با تشکر از مقاله مفید و کاربردیتان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *