اصول مهارت ارتباط با کودک را یاد بگیرید

57

ارتباط با کودک یکی از مهمترین مهارت های لازم برای والدین است. همواره اکثر والدین از برخی رفتارهای و اخلاق های فرزندان خود شاکی هستند. این موضوع در تمام کشورها و جوامع مورد بحث است و یکی از اصلی ترین دغدغه های والدین است. اما چیزی که در این موضوع از یاد والدین رفته است، این است که به هیچ وجه به دنبال کسب مهارت و آموزش ارتباط با کودک نمیروند. در نتیجه پس از سالها هنوز هم از رفتار فرزندان خود شاکی هستند. در این مقاله میخواهیم هنر ارتبط با کودک را کمی توضیح دهیم.

ارتباط با کودک

راهکارهای ارتباط با کودک

راهکارهای ارتباط با کودک و همچنین با دیگران در کل بستگی به دو عامل مهم دارد:

  • زبان مشترک
  • مخزن عشق

تعریف زبان مشترک

فرض کنید به دانشگاه میروید و اساتید با زبان ژاپنی با شما حرف میزنند. طبیعتاً کلمه ای از آن را نمیفهمید و اعصابتان خراب میشود. در این مثال هيچ رابطه ای شكل نگرفت و اگر به ظاهر پیامی هم رد و بدل شده باشد، بی ارتباط بوده و کمکی نکرده است. ولی چه اتفاقى می افتاد اگر هر دوی شما زبان انگلیسی می دانستيد؟ بله، راحت تر با هم ارتباط برقرار می کردید. ارتباط با کودک هم به این صورت است، کودکان زبان والدین را نمیدانند؛ چه در ایران باشد و چه در هر کشوری. در نتیجه والد و کودک نیاز به یک زبان مشترک دارند.

مثلاً وقتی با بچه هايمان حرف می زنیم از زبان مشترک بدن و صورت استفاده کنیم. این زبان مشترک تمام آدمهاست. کافیست لبخند بزنید، بلافاصله طرف مقابل هم به شما لبخند می زند. پس هروقت می خواهید با نوزاد یا بچه کوچکتان حرف بزنيد، لبخند فراموشتان نشود. چراکه این زبان را او میفهمد و میداند که با لبخند زدن، شما در واقع علاقه خود را به او نشان میدهید.

اگر بدانید که با همين یک پیام (دوستت دارم) فرزندتان را از چه تله هايى نجات می دهيد، قول میدهیم که حتى یک لحظه لبخند از لبتان دور نمیشود. یکی از بهترین راه های ارتباط با کودک همین است.

در کتاب جیرینگ در صفحات ۵۶  تا  ۶۱، راههای ارتباط با کودک را در موقعيتهای مختلف به طور کامل توضیح داده ایم.

ارتباط با کودک

منظور از مخزن عشق در ارتباط با کودک

وقتی ما به زبان بچه ها  صحبت می کنیم، مخزن عاطفی شان را با عشق پر می کنیم. وقتی فرزندمان محبت را حس می کند، راحت تر می توانیم او را تربیت کنیم. برعکس وقتی که مخزن عشق او خالی باشد، این کار خیلی سخت تر می شود. هر کودکی یک مخزن عشق دارد و این همان قدرت عاطفی است که در روزهای سخت کودکی و بلوغ می تواند به او نیرو بدهد. در نتیجه والدین نباید خسيس عاطفی باشند. والد باید پیمانه پیمانه و در هر لحظه به مخرن عشق اطرافیان و مخصوصاً کودکانشان اضافه کنند. این یعنی مسیر درست ارتباط با کودک.

مخزن عشق را چطور پر کنیم؟

مسلماً با عشق؛ اما چه نوع عشقی؟ با عشقی که بچه هایمان به کمک  آن می توانند بهتر رشد کنند و بسیار بهتر عمل کنند. این عشق چیزی نیست جز عشق بی قید و شرط در ارتباط با کودک. البته منظور از عشق بی قید و شرط واقعاً بی قید و شرط بودن است. یعنی کودک را همانطور که هست دوست بداریم. بطور خلاصه دیگر نباید در ارتباط با کودک بگوییم ” اگر پسر یا دختر خوبی باشی مامان تو رو دوست داره” یا “دختر یا پسر بدی بودی و دیگه دوستت ندارم”.

پس فراموش نکنیم آن چیزی که در ارتباط با کودک و برای بچه هایمان مهم و مفید است، دریافت عشق از طرف ماست. بدون اینکه برای آن، نیاز به تلاش خاصی داشته باشند. یعنی فرزندان باید بدانند که ما ممنون آنها هستیم فقط برای اینکه هستند؛ نه اینکه پسر یا دختر خوب و درس خوان و یا… باشند. در ارتباط با کودک همین که بتوانید به او بفهمانید که تنها وجودش برای شما ارزشمند است، تأثیر فوق العاده ای در او خواهید گذاشت.

ارتباط با کودک

زبان عشق

هر آدمی راه مخصوص به خودش برای درک عشق را دارد. گری چاپمن روانشناس و مشاور خانواده از پنج زبان عشق صحبت کرده است. حال این ۵ زبان را بررسی میکنیم:

۱٫ تماس فیزیکی

در آغوش کشیدن و بوسیدن معمول ترین راه صحبت به زبان عشق است. راههای دیگری هم هست؛ مثلاً وقتی کسی با بچه اش بازی میکند و همانطور که دختر کوچولویش را نشانده روی پایش و برایش قصه می خواند و دستی هم به سرش می کشد. در این حالت در واقع فرد درحال انتقال عشق خود از طریق فیزیکی به کودک است.

این کار را حیوانات خیلی بهتر از انسان انجام می دهند. مثلاً فیل مادر که نمی تواند بچه خود را بغل کند، دمش را که بچه فیل با خرطومش گرفته هر چند وقت یک بار تکان می دهد که به بچه فیل بگوید که من همینجا هستم و حواسم به تو هست! تمام اینها مثال هایی از ارتباط با کودک به طریق فیزیکی است.

۲٫ کلام تائیدآمیز

فرض کنید کودکی در هر قسمتی از زندگی اشتباه میکند؛ مثلاً در درسهایش نمره کم میگیرد. مادر یا پدر با دیدن این اشتباه به او میگویند که اشتباه مال انسان است و با تلاش بیشتر و درس گرفتن از اشتباه خود، میتواند جبران کند و جای ناراحتی نیست.

همین جمله چند پیام بسیار مهم برای کودک دارد:

  • تو حق اشتباه کردن داری.
  • ارزش تو بعنوان کودک، جدا از کارهاییست که می کنی.
  • شکست آخر راه نیست.
  • تو درحال یادگیری و رشد هستی.
  • همیشه امیدوار باش.
  • قدرت در دستهای توست.
  • کار نیکو کردن از پر کردن است.

ارتباط با کودک

در واقع در اینجا مادر بجای اینکه کودک را بنشاند تا برایش از مفاهیم مهم و پیچیده حقوق انسانی، مسیر عصبی، تاب آوری روانشناختی و رموز موفقیت صحبت کند، فقط مثل یک مادر آگاه و مهربان با لبخندی زیبا و سرشار از عشق یک جمله نسبتاً کوتاه و بدون شعار در عین حال اما پرمفهوم را گفت. هم عشق داد، هم ارتباط خوب برقرار کرد و هم فرزندش را برای داشتن روانی سالمتر حمایت کرد و هم با محبت و غیرمستقیم او را به سمت جاده موفقیت هدایت کرد. این یعنی ارتباط با کودک از طریق کلام تأثیر آمیز.

یکی از قدرتمندترین راههای ابراز عشق در ارتباط با کودک، استفاده از کلمات است. کلمه هایی که توجه و محبت، تحسین و تشویق و راهنمایی را نشان می دهند. انگار دارند میگویند که تو برای من مهم هستی و دوستت دارم. این کلمه ها مثل بارانی گرم و آرام بر روح و روان انسان می بارند و حس امنیت و مهم بودن را در او ایجاد می کنند. حتی اگر این کلمه ها خیلی سریع هم گفته شوند، فراموش نمی شوند و همیشه در یاد می ماند.

۳٫ وقت گذاشتن برای یکدیگر

وقت گذاشتن برای یکدیگر در ارتباط با کودک یعنی توجه کامل و صد در صدی. این به معنای تمرکز قوی بر روی زندگی فرزند است. وقت گذاشتن  برای کودک این پیام  را می رساند که تو مهم هستی و من از بودن با تو لذت می برم. بچه ها برای اینکه توجه پدر و مادر خود را جلب کنند حتی گاهی عمداً کار اشتباه انجام می دهند که والدین با آنها بحث کند. تعجب نکنید؛ برای کودک، بحث و سرزنش والدین بهتر از این است که اصلاً دیده نشود.

۴٫ هدیه دادن

هدیه دادن هم یکی دیگر از راههای خیلی خوب برای ابراز عشق در ارتباط با کودک است. البته همانطور که در بالا گفتیم، این روش ها برای دیگر ارتباطات نیز عالیست؛ اما در ارتباط با کودک اهمیت بیشتری پیدا میکنند. وقتی کودکی هدیه ای را از پدر و مادرش می گیرد، احساس می کند که او را دوستش دارند و مورد توجه است.

فقط باید یادمان باشد که درحال خرید هدیه برای کودک هستیم و نه خودمان. پس باید چیزی باشد که او دوستش داشته باشد.

۵٫ خدمت کردن به یکدیگر

برای اینکه خانواده ای داشته باشیم که اعضای آن بتوانند عشق شان را به راحتی ابراز کنند، یک راه اصلی وجود دارد. اینکه سعی کنیم زودتر از بقیه کاری را برای دیگران انجام دهیم. یعنی در کمک کردن پیشقدم باشیم. حتی میتواند حالت مسابقه ای باشد!

در این حالت، در واقع خدمت کردن به دیگران معنی برنده شدن دارد!

چگونگی نوازش کودکان در سال های رشد در ارتباط با کودک

ارتباط با کودک

نوزادان و کودکان

نوازش یکی از نیازهای اولیه و اساسی برای هر کودک در چند سال اول زندگی محسوب می شود. ما پدر و مادرها فکر می کنیم کودک وقتی بزرگ شد، نیاز به نوازش کمتری دارد. اما باید بدانیم که در هر سنی فرزندان نیاز به لمس و نوازش دارند. البته شکل این نوازش تغییر میکند ولی از بین نمی رود. مثلاً: بغل کردن و بوسیدن، کشتی گرفتن، کول کردن بچه و سواری دادن و بقیه بازی هایی که با لمس بچه همراه  است. همگی برای رشد عاطفی مهم هستند. اینها راهکارها و مثال هایی از ارتباط با کودک و نوع نوازش او بود.

دخترها و پسرها هر دو به یک اندازه به نوازش نیاز دارند. اما گاهی پسر بچه ها کمتر از دختر بچه ها نوازش می شوند. چون پدر و مادرها فکر می کنند که آنها مرد هستند و باید از نظر عاطفی قوی باشند. واقعیت این است که هر چه پدر و مادر مخزن عاطفی بچه هایشان را بیشتر پر کنند، آنها رشد سالم تری داشته و عزت نفس بالاتری خواهند داشت. این خود مهم است که در ارتباط با کودک دختر و پسر را در نوازش و عشق ورزیدن یکی بدانیم.

کودک دبستانی

کودک دبستانی وقتی به مدرسه می رود نیاز خیلی زیادی به نوازش دارد. بنابراین باید این نیاز او را برطرف کرد. در غیر اینصورت فرزند تمام تلاشش را می کند تا فقط بتواند توجه والدین را جلب کند.

البته باید دانست که از سن هفت تا نه سالگی مقاومت پسران برای نوازش شدن بالا می رود، اما هنوز به نوازش فیزیکی نیاز دارند.

از نظر آنها کشتی گرفتن، مشت زدن، محکم دست دادن خیلی بهتر از در آغوش رفتن و نوازش شدن هست. البته دخترها هم این مدل تماس ها را دوست دارند، اما مقاومتی در برابر نوازش شدن ندارند. دانستن اینها در ارتباط با کودک تأثیر فوق العاده ای دارد.

بسیاری از تماس ها در این دوره از طریق انواع بازی ها صورت می گیرد: بسکتبال، فوتبال و والیبال ورزش های تماس فیزیکی هستند.

ارتباط با کودک

نوجوان

نوجوان دوست دارد که نوازش را در زمان و مکان مناسب  از پدر و مادر خود بگیرد. برای مثال پسرها دوست ندارند که مادرها آنها را در کنار دوستانشان بغل کنند. چراکه احساس خجالت و بچگی میکنند.

نکته دیکر این که بعضی از پدرها در دوره نوجوانی دختران خود را در آغوش نمی گیرند. آنها فکر می کنند که این کار در این سن مناسب نیست. اما این تفکر اشتباه است.

دختر نوجوان همگی به آغوش گرم و بوسه های پدر نیاز دارند. اگر پدر این کار را نکند، دختر برای ارضای نیاز خود به تماس و نوازش فیزیکی، به سراغ دیگران خواهد رفت.

البته برای دختران هم زمان و مکان مناسب برای تماس فیزیکی بسیار مهم است. اگر خودش دوست ندارد که او را در حضور دیگران در آغوش بگیرید، بهتر است که این کار را نکنید. و در محیط امن خانه این کار را انجام دهید. در مجموع نوجوانان زمانی که با مشکلات روبرو می شوند، بیشتر از هر زمانی به تماس فیزیکی و بغل شدن نیاز دارند.

نکته آخر اینکه تماس فیزیکی از طرف والد هم جنس خیلی مهم است. پدرو مادری که پسر و دختر خود را بغل می کنند و می بوسند، در واقع به رشد و تربیت آنها کمک می کنند. پسر همان قدر به تماس مهرآمیز پدرش نیاز دارد که به محبت مادرش، و دختر همان قدر به مهر و محبت مادر نیاز دارد که به عشق پدر. اینها کلیات اصول ارتباط با کودک بود که با رعایت آنها پیشرفت زیادی میتوان در این زمینه کرد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.